Seksualiteit beleven met licht verstandelijke beperking


Seksualiteit en een licht verstandelijke beperking vormen een uitdagende combinatie. Daarom heeft Reik ook een Poli Seksuologie voor de LVB-doelgroep in Noord-Nederland. Seksuoloog Greet Antuma vertelt waarom deze kinderen, jongeren en volwassen een risicogroep zijn én een andere benadering vragen.

Een licht verstandelijke beperking is onzichtbaar. Dat maakt het lastig voor de LVB-groep zelf én hun omgeving, omdat overvraging op de loer ligt. Antuma: “Ze willen er graag bij horen, ook als het gaat om seksualiteit. Terwijl ze extra kwetsbaar zijn door hun impulsieve gedrag, geringe weerbaarheid, onzekere zelfbeeld en sociale aanpassingsproblemen. Daar komt bij dat een deel van de jongeren met een LVB opgroeit in een onstabiele omgeving met wat minder normbesef of een grenzeloos klimaat. Alles opgeteld is dat een voedingsbodem voor seksuele risico’s, zoals ongewenste zwangerschap, soa’s, loverboys en ander misbruik.”

Meer geduld


Intern onderzoek wijst uit dat zo’n zeventig procent (!) van de cliënten – vóór ze bij Reik terecht kwamen – als slachtoffer of dader te maken heeft gehad met ongewenst seksueel gedrag. “Terwijl de kans op scheefgroei in de seksuele ontwikkeling toch al groter is bij mensen met een licht verstandelijke beperking”, stelt Antuma. “Want de emotionele en verstandelijke ontwikkeling rondom seksualiteit gaat meestal niet gelijk op met de lichamelijke ontwikkeling. Dat heeft invloed op het seksuele gedrag en de beleving. Gewone voorlichting beklijft zelden bij deze groep. Het is te talig en het gaat te snel. Bij een LVB is veel meer geduld nodig. Doorvragen, checken of ze het begrepen hebben, visualiseren en werken met lichaamsgerichte oefeningen. Een hele uitdaging, want bij een te kinderachtige aanpak raak je de aandacht ook kwijt.”

Vertaalslag maken


De kracht van de Poli Seksuologie is de vertaalslag van het vakgebied naar de groep kinderen, jongeren en volwassenen met een licht verstandelijke beperking. “Wij hebben de expertise in huis om aan te sluiten bij de LVB-groep, zowel in seksuele voorlichting en preventie (i.s.m. Sense Noord-Nederland, red.) als in diagnostiek en de behandeling van seksuele problemen. Onze doelgroep is welkom met alle voorkomende vragen in elke levensfase. Want ook LVB-stellen hebben soms gangbare problemen tussen de lakens of ze kampen met hun persoonlijke seksbeleving. We voorzien met onze poli echt in een behoefte en hopen zo bij te dragen aan een gezonde seksuele ontwikkeling van mensen met een licht verstandelijke beperking.”