‘We maken hier de cirkel helemaal rond’


We zitten met een kop thee aan de eettafel in het gezinshuis aan de Eysingastraat in Leeuwarden, dat wordt gerund door het echtpaar Feikje en Ernst. Hun honden Max en Freddy stoeien op het grote kleed, om vervolgens languit te gaan slapen op de grote leren hoekbank in de woonkamer. Terwijl de honden nog even genieten van de rust voordat de vijf jongeren weer uit school komen, vertelt Feikje hoe het reilt en zeilt in huize Lolkama-Twijnstra.

Hoe huiselijk de behandelgroepen van Reik ook zijn, dit gezinshuis voelt al bij binnenkomst anders. Alleen al door de huisdieren. Het lichte, ruim ingedeelde bovenhuis ademt de sfeer van een gezellige gezinswoning. Geen kantoortje in een aparte kamer, maar gewoon een bureau met computer in de woonkamer, zoals gezinnen dat thuis ook vaak hebben. Aan de persoonlijke inrichting is zichtbaar dat Feikje en Ernst hier permanent leven. Het enige dat wisselt, is de samenstelling van de kinderen die ze opvangen. Maximaal vijf jongeren, die gemiddeld één tot anderhalf jaar blijven. 

Hoeveel kinderen hebben jullie door de jaren heen al opgevangen?


"We wonen en werken inmiddels al negen jaar op deze locatie en hebben in totaal 34 jongeren bij ons in huis gehad. Vroeger werkte ik op een behandelgroep bij Reik, maar een gezinshuis past veel beter bij ons. Hier zijn we echt een constante factor, terwijl je op een groepslocatie na elke gedraaide dienst weer naar je eigen huis gaat. Collega's nemen het dan natuurlijk van je over, maar ik vind het fijner dat ik de jongeren van begin tot eind kan begeleiden. We maken in dit huis de cirkel helemaal rond."

Is dat het grootste pluspunt van een gezinshuis?


"Dat denk ik wel. Zeker voor kinderen die behoefte hebben aan een stabiele factor. Van het welkomstmoment tot het afscheid spelen wij structureel een rol in hun dagelijkse leven. Er zijn geen wisselingen, want wij zijn er gewoon 24/7, als twee vaste bakens in huis. Dat geeft rust, duidelijkheid en veiligheid. Twee weekenden per maand zijn we vrij. Dan komt er een vaste invalkracht. Maar veel kinderen zijn dan zelf ook een weekend naar hun eigen ouders. Want dat contact blijft heel belangrijk. Ze wonen hier een poosje, maar hun ouders zijn hun thuis."

Streven jullie naar een gezinssituatie?


"Het heet een gezinshuis en de manier waarop we leven lijkt sterk op een gewone gezinsstructuur, maar we vormen geen gezin. De samenstelling van de kinderen wisselt en het is natuurlijk een tijdelijke situatie. We proberen wel nadrukkelijk een hechte groep te vormen, een soort familie. De jongeren die hier terecht komen, hebben vaak behoefte aan warmte en huiselijkheid. Dat creëren we met elkaar, dus ook de kinderen zelf. Iedereen is medeverantwoordelijk voor de sfeer en we houden ons allemaal aan de gemaakte afspraken. Ernst en ik zijn niet hun ouders, maar dit is wel ons huis en wij hebben de regie. Die duidelijkheid is heel belangrijk." 

Hoe is het om in je eigen huis te werken?


"Enerzijds heel vrij, anderzijds natuurlijk niet, omdat werk en privé dwars door elkaar heen lopen. Maar juist die combinatie vergroot de betrokkenheid bij hoe het hier reilt en zeilt en dat merken de jongeren. Het mooie is bovendien dat alle dagelijkse situaties - die zich ook in het normale gezinsleven voordoen - een les kunnen zijn. Doordat wij hier zelf in huis wonen, is het een echte leefsituatie en daarmee een prachtige "proeftuin" voor de jongeren."

Maar wel met coaching en behandeling. Hoe gaat dat in een gezinshuis?


"Net als op een behandelgroep werken we hier met behandelplannen en persoonlijke leerdoelen. Alle jongeren hebben een account op Jouw Omgeving en op de achtergrond kijkt een gedragswetenschapper mee naar hun ontwikkeling. Het verschil met een behandelgroep is dat wij de kinderen veel intensiever meemaken. Doordat we continu met hen samenleven, pikken we gemakkelijker bepaalde signalen op. Alle interacties in huiselijke sfeer zijn natuurlijke behandelmomenten, daar hoeven we geen speciale afspraken voor te maken. Door het samenleven leren we elkaar heel goed kennen en dat heet een positieve invloed op het behandelproces. Met als doel een soepele terugkeer naar huis of een stabiele start van begeleiding naar zelfstandig wonen."